Datatoegang per bron
Niet elke bron is even gevoelig. Een database met productcodes vraagt om andere regels dan een salarisadministratie. Daarom zet je de datatoegang per bron: je kiest een stand, en die stand bepaalt wat er van die bron naar een AI-model gaat.
De drie standen
Alleen metrics
De AI ziet structuur, tellingen, statistieken en metadata. Geen rijen, geen losse waarden, geen businessgegevens.
Dat klinkt beperkt, maar veel werk kan zo: ontbrekende sleutels vinden, null-percentages per kolom, uniciteit controleren, trage queries opsporen, indexadvies geven, afhankelijkheden in kaart brengen.
Tellingen onder tien worden "<10". Zo is uit een telling geen individu af te leiden.
Dit is de standaard.
Versleutelde waarden
De AI krijgt rijen, maar elke cel is een stabiel token. Dezelfde waarde geeft steeds hetzelfde token. Daardoor kan het model tellen, groeperen en tabellen koppelen, zonder ooit de echte waarde te zien.
Voorbeeld: in de kolom met klantnamen wordt "Bakkerij De Vries" overal v_8f3a. Het model kan
uitrekenen dat v_8f3a de klant met de hoogste omzet is. Op jouw scherm staat de echte naam.
Open
De AI krijgt letterlijke waarden. Deze stand bestaat voor bronnen waarvoor dat verantwoord is, bijvoorbeeld openbare referentiedata of een testdatabase zonder echte personen.
Open geldt nooit vanzelf. De klant wijst elke open bron afzonderlijk aan in zijn spelregels. Staat een bron daar niet, dan wordt een verzoek om open waarden geweigerd. Het platform valt dan niet stilletjes terug op maskeren, want dan zou de agent niet weten wat hij leest.
| Alleen metrics | Versleutelde waarden | Open | |
|---|---|---|---|
| Structuur en statistieken | ✅ | ✅ | ✅ |
| Rijen | — | als tokens | letterlijk |
| Tellen, groeperen, koppelen | via aggregaten | ✅ | ✅ |
| Waarde zichtbaar voor het model | nooit | nooit | ja |
| Voorwaarde | geen | geen | bron aangewezen door klant |
Twee sloten: klant en bron
De stand bestaat op twee plaatsen: in de spelregels van de klant en op de bron zelf. De strengste van de twee geldt.
- Staat de klant op versleutelde waarden en de bron op open, dan geldt versleutelde waarden.
- Staat de klant op open en de bron op alleen metrics, dan geldt alleen metrics.
Een bron is dus altijd een plafond en nooit een verruiming. Je kunt een gevoelige bron strenger zetten dan de rest, maar je kunt geen bron ruimer zetten dan de klant toestaat.
Wie wijzigt wat
Een consultant zet de stand op de bron. Het platform schrijft dan meteen een nieuwe versie van de spelregels, zodat altijd terug te zien is wanneer welke stand gold en wie hem koos.
Uitzonderingen per tabel of kolom
Binnen een bron kun je verder verfijnen. Een paar voorbeelden:
- Naamkolommen (voornaam, achternaam, e-mail) altijd verbergen, ook als de bron op versleutelde waarden staat.
- Een kolom met vrije opmerkingen onderdrukken.
- Een kolom met klantnummers strenger behandelen dan de rest van de tabel.
Een kolomregel gaat voor een tabelregel, en een tabelregel voor de regel van de bron. Het platform kan een voorstel doen op basis van de kolomnamen. Dat voorstel is een lijst voor een mens: er wordt niets toegepast tot je het aanvinkt en opslaat.
Een aparte stand voor mensen
Wat een mens in een dashboard ziet, is iets anders dan wat een model ziet. Daarom heeft elke bron ook een eigen stand voor dashboards: uit, aggregaten of rijen. Die staat los van de stand voor het model. Zie Dashboards.
Vrije SQL
Een agent kan vrije SQL draaien op een wegwerpkopie. Op een echte bron kan dat alleen als die bron daarvoor is vrijgegeven, met een reden en een verantwoordelijke. Ook dan geldt de stand van de bron, en weigert het platform bij twijfel: een onbekende naam, een waarde die niet te ontsleutelen is, of sorteren op een gemaskeerde kolom.