<!-- De AI-poort -->
<!-- canonical: https://plainwater.ai/nl/wiki/concepten/ai-poort -->
# De AI-poort

De AI-poort is het punt waar elk verzoek aan een AI-model doorheen gaat. Niets op het platform praat
rechtstreeks met een modelleverancier. Een agent die een vraag aan Claude, GPT of Mistral stelt,
stelt die vraag aan de poort, en de poort beslist.

## Eén verzoek, één besluit

Voor elk verzoek valt precies één beleidsbesluit. De poort controleert onder meer:

- **Het model.** Staat dit model op de lijst die de klant heeft toegestaan?
- **Het budget.** Past het verzoek binnen het budget van de klant?
- **De regels.** Klopt de inhoud met de spelregels van de klant, bijvoorbeeld de eis dat
  pseudonimisering actief is?

Valt het besluit negatief uit, dan bereikt het verzoek de leverancier niet. Er gaat dus geen enkel
byte naar een model dat de klant niet heeft goedgekeurd. Het besluit wordt vastgelegd, ook als het
een weigering is.

:::accent Waarom één besluit per verzoek
Als er per verzoek precies één besluit is, kun je achteraf voor elk modelverzoek aanwijzen waarom het
mocht. Er is geen verzoek dat "tussendoor" is gegaan, en geen verzoek met twee tegenstrijdige
besluiten.
:::

## Regels in de poort, niet in de prompt

Een veelgebruikte aanpak is om regels in de instructie aan het model te zetten: "deel geen
persoonsgegevens". Een model kan zo'n instructie negeren, verkeerd begrijpen of vergeten in een lang
gesprek. Plainwater AI doet dat niet. Elke regel wordt gehandhaafd in de poort, waar het model er niet
omheen kan. De instructie aan het model mag de regel uitleggen, maar de handhaving hangt er nooit van
af.

## Wat de poort nog meer doet

- **Ingebouwde tools van de leverancier verwijderen.** Sommige modellen bieden eigen tools aan,
  bijvoorbeeld zoeken op internet. De poort haalt die uit het verzoek. Een agent werkt alleen met de
  tools die het platform aanbiedt, en die tools hebben elk hun eigen regels.
- **Namen vervangen.** Gaat er een tabel- of kolomnaam naar het model, dan is dat een pseudoniem. Zie
  [Pseudonimisering](/concepten/pseudonimisering).
- **Verbruik bijhouden.** Elk verzoek wordt per klant geboekt. Het verbruik is append-only: er wordt
  nooit iets overschreven of weggehaald, en een herhaalde poging telt niet dubbel.
- **Vastleggen.** Prompts en antwoorden worden versleuteld bewaard. Wie daar recht op heeft, leest ze
  terug in de echte namen. Elke inzage wordt zelf vastgelegd. Zie [Audit](/veiligheid/audit).

## De poort voor tools

Naast de poort voor modellen is er een poort voor tools. Elke tool die een agent gebruikt om data te
lezen of te meten, gaat door één doorlaatpunt. Daar wordt bij elke aanroep opnieuw gecontroleerd:

- welke bron de agent mag lezen;
- in welke stand van [datatoegang](/concepten/datatoegang) die bron staat;
- welke [werkmodus](/concepten/werkmodi) de opdracht heeft;
- of elke naam in de aanroep een bekend pseudoniem is.

Die controle gebeurt bij elke aanroep, niet alleen bij de start van een opdracht. Een bron kan er
tijdens een lopende opdracht bij komen, of een regel kan strenger worden. De eerstvolgende aanroep
volgt dan de nieuwe regel.

Elke tool heeft een vaste klasse: hij levert óf alleen metrics (tellingen, structuur, statistieken) óf
waarden. Er is geen standaard. Een nieuwe tool zonder klasse wordt geweigerd.

## Ook voor je eigen AI-tool

Werk je met je eigen AI-tool via MCP, dan draait het model buiten het platform. De modelverzoeken zelf
ziet de poort dan niet. Alle bewaking zit in dat geval op de tools: wat je AI-tool van het platform
krijgt, gaat door dezelfde toolpoort met dezelfde regels. Zie [Werkwijzen](/eigen-ai/werkwijzen).

## Voorbeeld

Een consultant vraagt: "Waarom is de nachtelijke lading van de verkooptabel trager geworden?" De agent
wil de definitie van de procedure lezen, de top van de traagste queries bekijken en de statistieken
van de tabel controleren.

1. Het eerste modelverzoek gaat naar de poort. Het model staat op de lijst van de klant, het budget is
   er, pseudonimisering is actief. Toegestaan.
2. De agent roept de tool voor de procedure-definitie aan. De toolpoort controleert de bron, de stand
   en de namen. De definitie gaat met pseudoniemen naar het model.
3. Het antwoord van het model noemt `t_0042`. Op het scherm ziet de consultant `Verkoop`.

## Zie ook

- [Pseudonimisering](/concepten/pseudonimisering)
- [Datatoegang per bron](/concepten/datatoegang)
- [Veiligheidsgaranties](/veiligheid/garanties)
